Of je nu kiest voor begraven, cremeren, natuurbegraven of het ter beschikking stellen van je lichaam aan de wetenschap: iedere keuze kent eigen regels en voorwaarden. Deze hebben onder andere te maken met veiligheid, milieu en de manier waarop het afscheid plaatsvindt.
Misschien wil je een persoonlijke brief, een sieraad of een ander betekenisvol voorwerp meegeven. Wat mogelijk is, hangt af van de gekozen uitvaartvorm en de voorwaarden van de betreffende locatie.
In dit artikel lees je welke materialen en persoonlijke voorwerpen je kunt meegeven, waar beperkingen voor gelden en wat je vooraf kunt regelen.
Waarom zijn er regels over wat er mee mag?
De regels rondom persoonlijke voorwerpen hebben vooral te maken met veiligheid en milieu. Bij een crematie kunnen bepaalde materialen schade veroorzaken aan de crematieoven. Bij begraven gaat het onder andere om stoffen die de bodem kunnen belasten. Bij natuurbegraven gelden aanvullende eisen om de natuurlijke omgeving te beschermen.
De Wet op de lijkbezorging vormt een belangrijk onderdeel van de Nederlandse regelgeving rondom uitvaarten. Daarnaast hanteren begraafplaatsen, crematoria en natuurbegraafplaatsen eigen voorwaarden.
Deze voorwaarden kunnen per locatie verschillen. Het is daarom verstandig om vooraf te informeren welke materialen en persoonlijke voorwerpen zijn toegestaan.
Begraven: wat mag er mee in de kist?
Bij een traditionele begrafenis is er vaak ruimte om persoonlijke voorwerpen mee te geven. Je kunt bijvoorbeeld denken aan een brief, een foto of een klein voorwerp met persoonlijke betekenis.
Er gelden wel beperkingen voor materialen die schadelijk kunnen zijn voor de bodem of het milieu.
Welke materialen zijn meestal niet toegestaan?
Bij begraven gelden doorgaans beperkingen voor de volgende materialen en voorwerpen:
- Elektronische apparaten:
Mobiele telefoons, tablets, laptops en andere elektronische voorwerpen bevatten onderdelen die moeilijk afbreken en schadelijke stoffen kunnen achterlaten. - Batterijen en accu's:
Deze kunnen stoffen bevatten die schadelijk zijn voor bodem en grondwater. Ook kleine apparaten met ingebouwde batterijen vallen hieronder. - Grote metalen voorwerpen:
Metalen breken nauwelijks af. Afhankelijk van de begraafplaats kunnen beperkingen gelden voor grote metalen objecten en bepaalde sieraden. - Kunststoffen:
Plastic speelgoed, decoraties en andere kunststof voorwerpen breken langzaam af en kunnen bijdragen aan de vorming van microplastics. - Schadelijke stoffen:
Voorwerpen die olie, verf, brandstof, schoonmaakmiddelen of andere chemische stoffen bevatten, zijn doorgaans niet toegestaan.
De precieze regels verschillen per begraafplaats. Kleine persoonlijke voorwerpen zijn soms mogelijk, afhankelijk van het materiaal en de plaatselijke voorwaarden.
Wat mag er meestal wel mee?
Bij een traditionele begrafenis zijn de volgende voorwerpen doorgaans toegestaan:
- Persoonlijke brieven, kaarten en tekeningen.
- Foto's op papier.
- Bloemen en andere natuurlijke materialen.
- Kleine voorwerpen van onbehandeld hout, katoen of linnen.
- Bepaalde sieraden, afhankelijk van de regels van de begraafplaats.
Wil je een specifiek voorwerp meegeven? Bespreek dit dan vooraf met de uitvaartverzorger of begraafplaats.
Cremeren: welke regels gelden er?
Bij cremeren gelden aanvullende veiligheidsvoorschriften. Door de hoge temperaturen in de crematieoven zijn bepaalde materialen ongeschikt. Sommige voorwerpen kunnen schade veroorzaken aan de installatie of het crematieproces verstoren.
Welke materialen zijn meestal niet toegestaan?
Crematoria hanteren doorgaans beperkingen voor:
- Glas:
Glazen voorwerpen kunnen door de hitte breken en het crematieproces verstoren. - Batterijen en elektronica:
Mobiele telefoons, elektronische horloges en andere apparaten met batterijen kunnen bij verhitting gevaarlijke situaties veroorzaken. - Grote metalen voorwerpen:
Deze kunnen het crematieproces en de verwerking van de asresten bemoeilijken. - Kunststoffen:
Bepaalde soorten plastic kunnen bij verhitting schadelijke stoffen vrijgeven. - Voorwerpen met schadelijke stoffen:
Producten die chemicaliën, brandbare vloeistoffen of andere gevaarlijke stoffen bevatten, zijn niet geschikt voor crematie.
Ook voor medische hulpmiddelen gelden specifieke voorschriften. Pacemakers en bepaalde andere geïmplanteerde apparaten kunnen tijdens de crematie gevaar opleveren. Daarom moet een bevoegde zorgverlener deze hulpmiddelen, wanneer dat nodig is, vooraf verwijderen.
De uitvaartverzorger kan aangeven welke maatregelen noodzakelijk zijn.
Wat mag er meestal wel mee?
Afhankelijk van het crematorium zijn de volgende materialen en voorwerpen vaak mogelijk:
- Kleding van natuurlijke materialen, zoals katoen of linnen.
- Persoonlijke brieven, kaarten en tekeningen.
- Kleine voorwerpen van geschikte, brandbare materialen.
- Bloemen zonder kunststof decoraties of linten.
Wil je een specifiek persoonlijk voorwerp meegeven, dan kun je vooraf navragen of dit mogelijk is. Zo weet je welke materialen geschikt zijn voor het crematieproces.
Natuurbegraven: rekening houden met de omgeving
Bij natuurbegraven staat het behoud van de natuurlijke omgeving centraal. Daarom stellen natuurbegraafplaatsen specifieke eisen aan kleding, kisten, wades en persoonlijke voorwerpen.
Materialen moeten doorgaans natuurlijk en biologisch afbreekbaar zijn. Hierdoor kunnen ze op een natuurlijke manier worden opgenomen in de omgeving.
Welke materialen zijn meestal niet toegestaan?
Bij natuurbegraven gelden vaak beperkingen voor:
- Metalen:
Sieraden, horloges en metalen onderdelen die niet natuurlijk afbreken. - Glas:
Glazen voorwerpen en decoraties blijven langdurig aanwezig in de bodem. - Plastic en rubber:
Deze materialen breken nauwelijks af en passen daarom meestal niet binnen de voorwaarden van natuurbegraven. - Synthetische kleding:
Stoffen zoals polyester, nylon en acryl zijn doorgaans niet toegestaan. - Kleding met kunststof onderdelen:
Denk aan bepaalde ritsen, knopen, elastiek en andere synthetische toevoegingen. - Behandelde kisten:
Kisten met lak, verf, bepaalde lijmsoorten of metalen beslag voldoen vaak niet aan de eisen. - Persoonlijke voorwerpen die moeilijk afbreken:
Zoals brillen, speelgoed of decoraties van kunststof.
Ook schoenen met rubberen zolen of andere synthetische onderdelen kunnen onder deze beperkingen vallen.
Welke materialen zijn meestal wel toegestaan?
Natuurbegraafplaatsen staan doorgaans materialen toe die volledig natuurlijk en biologisch afbreekbaar zijn, zoals:
- Kleding van katoen, linnen, wol of hennep.
- Een kist van onbehandeld hout, bijvoorbeeld populier of wilg.
- Een wade van natuurlijke stoffen.
- Persoonlijke brieven en tekeningen op geschikt papier.
- Bloemen zonder kunststof linten, draad of decoraties.
De voorwaarden kunnen per natuurbegraafplaats verschillen. Veel locaties bieden een overzicht van toegestane materialen en helpen je bij het maken van een passende keuze.
Je lichaam ter beschikking stellen aan de wetenschap
Je kunt ervoor kiezen om je lichaam later ter beschikking te stellen aan de wetenschap. Een anatomisch instituut van een universiteit kan het lichaam dan gebruiken voor medisch onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.
Deze keuze vraagt om een andere voorbereiding dan een traditionele begrafenis of crematie. Je moet je wens tijdens je leven zelf vastleggen bij een anatomisch instituut.
Hoe regel je dit?
Wanneer je je lichaam ter beschikking wilt stellen aan de wetenschap, doorloop je doorgaans de volgende stappen:
- Neem contact op met een anatomisch instituut. Informeer welke universiteiten lichaamsdonaties accepteren en welke voorwaarden zij hanteren.
- Vraag de benodigde informatie op. Het instituut legt uit hoe de procedure werkt en welke documenten nodig zijn.
- Leg je wens schriftelijk vast. Hiervoor is doorgaans een handgeschreven en ondertekende verklaring nodig. Het instituut geeft aan welke eisen hiervoor gelden.
- Informeer je dierbaren. Zo weten zij welke keuze je hebt gemaakt en met welk instituut zij contact kunnen opnemen.
- Leg ook alternatieve wensen vast. Een instituut kan een lichaamsdonatie onder bepaalde omstandigheden niet accepteren.
De exacte procedure verschilt per instituut. Het is daarom belangrijk om de voorwaarden rechtstreeks bij de betreffende instelling te controleren.
Wat gebeurt er met persoonlijke voorwerpen?
Bij het ter beschikking stellen van je lichaam aan de wetenschap gelden specifieke afspraken over kleding en persoonlijke bezittingen.
Persoonlijke voorwerpen, zoals sieraden, horloges en brillen, blijven doorgaans niet bij het lichaam. Ook kleding wordt meestal verwijderd voordat het instituut het lichaam voorbereidt voor onderwijs of onderzoek.
Wil je bepaalde persoonlijke bezittingen bewaren of aan je dierbaren nalaten? Dan kun je dit vooraf vastleggen en bespreken.
Hoe verloopt het afscheid?
Wanneer een anatomisch instituut het lichaam accepteert, vindt er doorgaans geen traditionele begrafenis of crematie plaats voorafgaand aan de overdracht.
Het lichaam wordt meestal binnen korte tijd naar het instituut overgebracht. Hierdoor is er vaak beperkte gelegenheid voor een afscheid voorafgaand aan de overdracht.
Je kunt wel wensen vastleggen voor een persoonlijk afscheidsmoment. Denk bijvoorbeeld aan een bijeenkomst met je dierbaren, waarbij herinneringen en persoonlijke boodschappen centraal staan.
Kan een instituut een lichaamsdonatie weigeren?
Ja. Een anatomisch instituut kan een lichaam onder bepaalde omstandigheden niet accepteren.
Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met:
- Medische omstandigheden.
- De beschikbare capaciteit van het instituut.
- De tijd tussen het overlijden en de mogelijke overdracht.
- Andere voorwaarden die het instituut vooraf heeft vastgesteld.
Het is daarom verstandig om ook wensen voor begraven of cremeren vast te leggen. Zo is duidelijk welke keuze je voorkeur heeft wanneer de lichaamsdonatie niet doorgaat.
Wat kun je per uitvaartvorm meegeven?
De mogelijkheden verschillen per uitvaartvorm. Hieronder vind je een beknopt overzicht van persoonlijke voorwerpen en materialen die doorgaans zijn toegestaan.
Wat is meestal mogelijk?
Begraven:
Persoonlijke brieven, foto's, bloemen en kleine voorwerpen van natuurlijke materialen. Bepaalde sieraden zijn afhankelijk van de locatie toegestaan.
Cremeren:
Kleding van natuurlijke materialen, brieven, tekeningen, bloemen en kleine voorwerpen die geschikt zijn voor crematie.
Natuurbegraven:
Kleding, kisten en wades van natuurlijke, biologisch afbreekbare materialen. Ook bloemen en papieren boodschappen zijn vaak toegestaan.
Ter beschikking stellen aan de wetenschap:
Het anatomisch instituut bepaalt welke persoonlijke bezittingen bij de overdracht aanwezig mogen zijn. Voorwerpen blijven doorgaans niet bij het lichaam.
Dit overzicht geeft een algemene indicatie. Vraag altijd naar de voorwaarden van de betreffende begraafplaats, het crematorium, de natuurbegraafplaats of het anatomisch instituut.
Waarom is het goed om dit vooraf te bespreken?
Persoonlijke voorwerpen kunnen veel betekenis hebben. Misschien wil je een brief, foto of ander voorwerp meegeven bij je afscheid. Door vooraf te informeren naar de mogelijkheden, krijg je duidelijkheid over wat is toegestaan.
Je kunt je wensen vervolgens vastleggen en bespreken met je dierbaren. Zo weten zij welke keuzes je hebt gemaakt en waar ze rekening mee kunnen houden.
Het kan helpen om vooraf drie dingen te bepalen:
- Welke persoonlijke voorwerpen wil je graag meegeven?
- Welke voorwerpen wil je bewaren voor je dierbaren?
- Zijn er materialen of voorwerpen die je liever achterwege laat?
Je kunt deze keuzes op elk moment aanpassen wanneer je wensen veranderen.
Leg je wensen vast in myGoodbye
In myGoodbye kun je vastleggen welke persoonlijke voorwerpen je wilt meegeven bij je afscheid. Je kunt ook aangeven welke materialen of voorwerpen je liever achterwege laat.
Je bepaalt zelf wat je vastlegt en kunt je wensen later altijd aanpassen. Zo geef je je dierbaren duidelijkheid over de keuzes die voor jou belangrijk zijn.
)
)
)
)
)
)